SỐ LƯỢT TRUY CẬP

0
2
9
0
3
5
5
Nghiệp vụ Thứ Ba, 03/10/2017, 15:20

Sự lựa chọn nghiệt ngã

Nếu đã từng học qua trường lớp về đào tạo báo chí, chắc chắn bạn sẽ được giảng viên dạy về môn học đạo đức nhà báo đặt ra tình huống cụ thể, tương tự như “Nếu người nhà hoặc người quen các anh chị vi phạm pháp luật và tòa soạn buộc các anh chị phải theo thông tin đó, anh chị sẽ xử lý như thế nào”. Đó chính là tình huống điển hình mà mỗi nhà báo ít nhất một lần rơi vào để bắt buộc có sự lựa chọn nghiệt ngã: viết hay không viết?

       

Báo chí đã và đang đóng góp không nhỏ vào thành tích đấu tranh chống tiêu cực, tham nhũng.                                                                                                                   Minh họa: T.L

       Bên cạnh vai trò là người đi tìm thông tin, nhà báo còn là một con người trong xã hội với những mối quan hệ đan xen. Làm sao để cân bằng những vai trò đó và không làm xấu đi hình ảnh một nhà báo, không phải ai cũng có sự lựa chọn thông minh!

Trong một lần công tác về huyện, ngồi nói chuyện với một lãnh đạo của huyện đó mà tôi cảm nhận được vị đắng trong lòng. Ông vừa bị kỷ luật sau khi chuyện nợ nần của địa phương bị phanh phui. Mọi chuyện đã lùi vào quá khứ, ông thấy trách nhiệm của mình nên chấp nhận mà không cảm thấy ấm ức. Điều làm ông ngậm ngùi là những nhà báo bới tung chuyện địa phương ông không phải ai xa lạ. Họ là những người đã từng về địa phương viết bài ca tụng, được lãnh đạo huyện đón tiếp nồng hậu. Chén thù chén tạc gọi nhau anh em, cứ ngỡ kết thân với nhà báo thì sau này nhỡ có gì chắc cũng được “ân huệ” trên mặt báo, hay chí ít thì cũng không bị “đánh nặng”. Vậy mà khi có chuyện, ông không những bị những người anh em kia “đánh hội đồng” mà còn “truy sát” đến khi ông “ngã ngựa” vẫn chưa tha. Dẫu biết chuyện họ nói đều đúng, dẫu biết báo chí cần những thông tin chống tiêu cực để thu hút công chúng nhưng ông vẫn đau. Nỗi đau không dễ để cảm thông nhưng vẫn làm nhói lòng những người cầm bút như tôi.

        Vị lãnh đạo nọ chỉ chia sẻ câu chuyện của mình, không trách ai, vẫn tích cực hợp tác với nhà báo khi họ cần thông tin. Nhưng ra về sau khi công việc đã hoàn thành, tôi vẫn không thôi trăn trở về chuyện đạo đức nhà báo. Lựa chọn như thế nào để cân bằng giữa một bên là chức năng của một nhà báo được xã hội, công chúng giao phó luôn bị kích thích và hấp dẫn với những thông tin “nóng”, thông tin “có vấn đề”; một bên là những mối quan hệ vượt qua tình cảm xã giao thông thường mà đã trở nên gắn kết như anh em, bè bạn, thậm chí là người thân? Sự lựa chọn đầy nghiệt ngã này đã và sẽ xảy ra với bất kỳ nhà báo nào. Và chính cách lựa chọn câu trả lời sẽ phần nào nói lên tính cách, con người nhà báo đó. Sẽ có lựa chọn được cho là đúng với nghĩa vụ, trách nhiệm của nhà báo, nhưng cũng có lựa chọn bị chê trách. Nhưng đúng hay sai, chỉ bản thân nhà báo mới cảm nhận được trong chính lương tâm và trên nền tảng đạo đức người làm báo.

       Nhà báo Dương Thành Truyền, nguyên Phó tổng Biên tập Báo Tuổi Trẻ TP. HCM, trong một lần về nói chuyện nghiệp vụ với các nhà báo ở Bạc Liêu đã tiết lộ rằng ông rất ghét từ “đánh hội đồng” của báo chí. Nó cho thấy bản tính lưu manh của báo chí và nhà báo chẳng khác nào là những kẻ "đánh thuê"! Nhưng chắc chắn sẽ có nhiều nhà báo phản ứng rằng “đánh hội đồng” chưa chắc là xấu bởi nó tạo nên sức mạnh tổng hợp của báo chí để có cú đánh hiệu quả vào tiêu cực và những thói xấu của xã hội, của các cơ quan quản lý nhà nước và những người có chức quyền. Thật ra đó chỉ là mặt tích cực - nếu đó là sự hợp sức giữa các cơ quan báo chí - trong công tác chống tiêu cực. Và đó cũng hoàn toàn là lý thuyết bởi trên thực tế, nhiều tờ báo đã lao vào “đánh hội đồng” một cơ quan, một doanh nghiệp đến thê thảm chỉ vì muốn lấy chút tiếng thơm ăn theo một sự kiện lớn được công chúng quan tâm. Và đằng sau việc “đánh hội đồng” đó, tiền (từ nguồn thu quảng cáo), danh vọng (quảng bá tên tuổi tờ báo) đã được nhà báo lựa chọn - thay cho lương tâm và chính nghĩa của người cầm bút!

       Trở lại chuyện của vị lãnh đạo nọ. Những nhà báo từng “đánh hội đồng” ông, chắc chắn sẽ có người quay lại vì đề tài báo chí đâu có đâu xa, vẫn là những chuyện thường ngày ở quê hương, đất nước mình thôi. Rồi họ sẽ lại bắt đầu những mối quan hệ mới. Cũng có nghĩa họ sẽ tiếp tục có những lựa chọn mới, đầy nghiệt ngã!

Thanh Thảo

(Theo nguồn Đặc san Nhà báo & Nghề báo)


Số lượt người xem: 129 Bản inQuay lại
Xem theo ngày Xem theo ngày