SỐ LƯỢT TRUY CẬP

0
3
9
4
0
1
2
Đặc san "Nhà báo & Nghề báo" Chủ Nhật, 21/06/2020, 20:45

Biên tập viên - người “gọt giũa” thầm lặng

Cách nay hơn 15 năm, trong một tiết học về nghiệp vụ báo chí, thầy giáo đã hỏi cả lớp: “Trong ngày 27/7, phóng viên viết tin về một vụ ẩu đả gây thương tích giữa 2 người mà cả hai đều là thương binh, làm xôn xao dư luận. Tổng Biên tập đề nghị phải đăng liền cho nóng. Với tư cách là biên tập viên, bạn sẽ xử lý tin này như thế nào?”. Cả lớp thoáng bối rối. Thầy mỉm cười nhẹ nhàng: “Thì chỉ cần cắt bỏ phần giới thiệu 2 người đó là thương binh thì ta vừa có tin hot, vừa không ảnh hưởng việc tuyên truyền về kỷ niệm Ngày Thương binh - Liệt sĩ”.

     

Bộ phận biên tập, chế bản của Báo Bạc Liêu trong khâu cuối cùng trước khi sản phẩm báo chí “ra lò”.

      Hơn 10 năm gắn bó với công việc biên tập, tôi vẫn nhớ câu chuyện nhỏ của người thầy năm xưa, nó như một lời nhắc nhở công việc của người biên tập không chỉ đơn thuần là sửa lỗi chính tả, chỉnh câu chữ cho hay, cho ngắn gọn, dễ hiểu mà còn phải có bản lĩnh, nhãn quan chính trị để tác phẩm báo chí vừa đáp ứng nhu cầu thông tin, vừa định hướng dư luận xã hội.

      Theo Từ điển tiếng Việt (NXB TP. Hồ Chí Minh): “Biên tập là biên soạn, góp ý kiến với tác giả, kiểm tra những sai sót của bản thảo tài liệu, đưa đi xuất bản”. Nói cách khác, biên tập viên không phải là một nghề mà là một vị trí công việc ở các lĩnh vực Báo chí, Truyền hình, Xuất bản…, đòi hỏi người làm phải có kiến thức, kỹ năng chuyên sâu nhằm nâng cao chất lượng, đảm bảo tính chính xác của các tác phẩm báo chí, văn học. Để “gia công” một bài viết, biên tập viên phải sửa từ những câu văn lủng củng, trùng lặp đến những chi tiết rất nhỏ như: chính tả, từ ngữ mà người ta hay nói là “nhặt sạn”, sửa câu chữ nhưng phải giữ được ý tứ, thông điệp người viết muốn truyền tải. Đó là chưa kể những lúc chỉnh sửa tin bài còn non tay nghề, không ít biên tập viên phải “đau đầu”, mất nhiều thời gian mà người trong nghề thường nói vui “sửa cái tin còn khó hơn mình viết bài thành phẩm”. Công việc đó thể hiện tính cẩn thận, tỉ mỉ, khả năng ngôn từ và cái “tầm” của người biên tập. Ngoài các lỗi về cách diễn đạt, do nhiều nguyên nhân mà một số thông tin trong bài viết có thể sai về quan điểm chính trị, hoặc phản ánh vấn đề không đúng sự thật. Điều này đòi hỏi người biên tập phải có kỹ năng thẩm định thông tin, sự am hiểu rộng trên nhiều lĩnh vực, lập trường tư tưởng, chính trị vững vàng, khách quan trong xử lý số liệu để tác phẩm báo chí hay hơn, đẹp hơn, không “tô hồng” hay “bôi đen” sự thật. Không chỉ thế, biên tập viên còn tham gia vào công việc gợi mở, định hướng đề tài, hướng dẫn cách khai thác nhân vật, tìm chi tiết đắt giá cho phóng viên trong quá trình tác nghiệp để đáp ứng tốt hơn nhu cầu của công chúng thông qua những tác phẩm báo chí có chất lượng, phục vụ vì lợi ích của dân, của Đảng. Vì thế, công việc biên tập - trong mắt nhiều người - tưởng chừng đơn giản nhưng lại không hề giản đơn. Bởi biên tập viên giỏi tay nghề là một trong những yếu tố quan trọng tạo nên sức mạnh cho một cơ quan truyền thông.

      Thông thường, lãnh đạo cơ quan báo chí sẽ chọn một số phóng viên, những nhà báo hành nghề lâu năm, có khả năng viết lách tốt để đảm đương công việc biên tập. Vì nếu không từng là người đi và viết dày dạn kinh nghiệm, nếu không phải là người biết khai thác các khía cạnh của đời sống xã hội, tâm huyết với nghề thì khó có thể phụ trách được công việc của người biên tập theo đúng nghĩa. Nhưng điều này cũng không có nghĩa là nếu phóng viên có nhiều năm trải nghiệm thực tế, viết hay thì sẽ trở thành một biên tập viên giỏi.

      Đối với các Đài PT-TH cả nước nói chung, Bạc Liêu nói riêng, để có một chương trình Thời sự, Bản tin, Chuyên đề thì cần phải có cả một ê-kíp: Phóng viên viết tin, bài; biên tập khai thác nguồn tin, chỉnh sửa bài viết, kết cấu, tổ chức sản xuất chương trình; phát thanh viên thể hiện nội dung tác phẩm; kỹ thuật viên dựng thành phẩm và truyền dẫn phát sóng. Riêng đối với chương trình Thời sự, ê-kíp thực hiện phải thường đối mặt với nhiều áp lực trong công việc, nhất là đội ngũ phóng viên, biên tập viên. Thời gian qua, để thực hiện tốt nhiệm vụ phục vụ chính trị ở địa phương, những người làm báo của Đài PT-TH Bạc Liêu đã phản ánh khá toàn diện các sự kiện, hoạt động trên các lĩnh vực: chính trị, kinh tế, văn hóa - xã hội, quốc phòng - an ninh… và những vấn đề được dư luận xã hội quan tâm. Để có những thông tin nhanh, chính xác, hay, phóng viên, biên tập viên Thời sự thường phải làm việc trong môi trường “chạy đua” với thời gian, nhất là đối với những sự kiện quan trọng của tỉnh diễn ra cận kề với giờ lên sóng. Áp lực về thời gian có thể khiến phóng viên sai sót trong văn phong, câu chữ. Nhưng áp lực về thời gian không cho phép biên tập bỏ lỡ những sai sót đó khi phát sóng chương trình bởi chỉ nếu sai một từ, một câu hoặc một con số thì có thể làm sai nghĩa cả một đoạn hay một tin, bài. Và chỉ sau khi kết thúc chương trình Thời sự mà không có thông tin phản hồi về những sai sót về cả nội dung lẫn hình thức, lúc ấy biên tập viên mới thở phào nhẹ nhõm!  

       Có người cho rằng, biên tập viên phải là người làm việc với một cái đầu lạnh và một trái tim nóng. Cần giữ cho thần kinh luôn vững vàng, tỉnh táo, lý trí sáng suốt, nhẫn nại và biết sàng lọc sai sót nhỏ nhất trong các bản thảo cần sửa chữa. Không chỉ biết “nhặt sạn” mà biên tập còn là người “gọt giũa” cho tác phẩm, chương trình trở nên hấp dẫn, có sức thu hút công chúng và cũng phải là người “gác cổng” về kiến thức, tư tưởng, có sự nhạy cảm về chính trị. Do yêu cầu khắt khe về kiến thức, kỹ năng, đòi hỏi người làm công tác biên tập phải luôn nỗ lực học hỏi, trau dồi chuyên môn, đạo đức làm nghề và tự hoàn thiện bản thân mình để không bị đào thải trước sự cạnh tranh khốc liệt về thông tin trong cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0.

     Năm 2020 đã bắt đầu. Một năm với nhiều sự kiện trọng đại của tỉnh, của đất nước. Với những người làm báo của Đài PT-TH Bạc Liêu, năm mới với nhiều ước vọng nhưng trọng trách cũng sẽ rất nặng nề. Để làm tốt vai trò là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước và nhân dân, đội ngũ phóng viên, biên tập viên càng phải rèn luyện bản lĩnh nghề nghiệp, nêu cao tinh thần trách nhiệm để hoàn thành tốt nhiệm vụ. Tuy biên tập là công việc thầm lặng, ít người biết đến và thấu hiểu nỗi vất vả, nhọc nhằn. Nhưng “gọt giũa” những tác phẩm báo chí, chương trình cho hay hơn, tạo hiệu ứng tốt trong xã hội chính là niềm vui, niềm tự hào của những biên tập viên chân chính.

 Ngọc Mai

Nguồn: Đặc san "Nhà báo & Nghề báo"


Số lượt người xem: 65 Bản inQuay lại
Xem theo ngày Xem theo ngày