SỐ LƯỢT TRUY CẬP

0
3
9
4
1
1
7
Đặc san "Nhà báo & Nghề báo" Thứ Hai, 29/06/2020, 21:00

Nhớ thương nhãn cổ quê mình!

Người dân xã Vĩnh Trạch Đông (TP. Bạc Liêu) thu hoạch nhãn da bò.       Ảnh: H.T

 

“- Cô sinh ra đã thấy cây nhãn trước nhà rồi! To cao và chắc khỏe.

 - Tính ra cỡ bao nhiêu tuổi rồi hả cô?

 - Mẹ cô nói từ thời ông ngoại, chắc ngót ngét hơn trăm năm rồi đó con.”

Cô Nol dúi vào tay tôi những trái nhãn cuối mùa vừa hái, rồi biểu: “Con ăn thử đi, vẫn ngon và thơm lắm, đúng y mùi vị như cái thời anh chị em cô còn nhỏ”. Những trái nhãn tỏa ra mùi thơm ngọt ngào trên tay tôi, hương thơm không đơn thuần từ loại sản vật địa phương; mà hơn hết là hơi thở, là kết tinh của đất quyện lấy tình người của xứ sở mình!

Vườn nhãn nhà cô Nol (Trần Thị Xi Nol) là một trong những vườn nhãn cổ lớn (khoảng 500m2) của ấp Biển Tây B (xã Vĩnh Trạch Đông) được chăm sóc và lưu giữ được đến ngày nay. Ở xứ biển này, nhãn cổ không còn nhiều nữa nên giữ được một mảnh vườn như vậy là điều hiếm lắm. Anh cán bộ xã dẫn đường cười hiền: “Tụi anh động viên gia đình cô chú giữ mảnh vườn lại, mỗi lần có khách về thăm xã, anh dẫn lại đây giới thiệu với họ là sản vật trên trăm tuổi, họ trầm trồ thưởng thức và khen ngợi. Thấy mình vui trong bụng lắm em!”.

Nếu các nhà khoa học tính số tuổi của cây bằng các phương pháp chỉ số sinh trưởng các thứ, thì cô Nol và người dân xứ này tính bằng ký ức tuổi thơ và những lời truyền dạy của ông cha. Rằng nhãn cổ là một trong những sản vật đầu tiên được người dân mang đến trong quá trình khai hoang lập ấp trên đất này ngót ngét từ hơn 300 năm trước. Đằng đẵng thời gian trôi, những cụ nhãn vẫn thủy chung đứng đó, chân rễ bám sâu vào lòng đất cát, uống dòng nước và thở hơi thở của xứ biển bồi mà lớn lên và cho ra những quả ngọt thơm. Cô Nol say sưa kể về ký ức mà như cô nói “nhớ hoài” về những tháng ngày quây quần dưới gốc nhãn mỗi độ tháng sáu kéo dài đến cuối tháng mười âm lịch hàng năm. Đó là mùa nhãn chín của hơn bốn mươi năm trước, thời mà ba mẹ cô còn sống và trái nhãn cổ còn được thương lái vào tận vườn mua tấp nập. Cả nhà cô trải những tấm bạt lớn dưới gốc cây, ba và các anh lớn thì trèo lên hái cho vào giỏ đệm thả nhẹ xuống dưới gốc, mẹ và mấy chị em cô bó lại thành từng chùm to tròn cẩn thận, sạch sẽ và trang trí vài lá nhãn tươi cho bắt mắt. Những mùa nhãn đó, hương thơm phủ lên cả một vùng rộng lớn bởi nhãn cổ có mùi thơm lan xa, dai và ngọt mà chẳng loại nhãn nào sánh bằng. Và thêm phần nữa là thời ấy nhà nào cũng trồng nhãn cổ, khách phương xa cũng chọn dịp nhãn vào mùa mà ghé thăm, thưởng thức. Ngoài việc ăn trái tươi thì nhãn cổ có thể làm nhiều sản phẩm khác như rượu nhãn, nhãn sấy khô. Cô Nol vẫn nhớ cái mùi vị của rượu nhãn mà ngày xưa ông ngoại cô hay ngâm để dành tiếp khách. Cái mùi thơm thoang thoảng phảng phất nơi mũi, cái vị ngọt chạm vào đầu lưỡi và chút nồng say của rượu nếp gốc dẫn lối và chốt lại bằng cái ấm nóng hòa quyện cả người khi đã uống cạn chung rượu. Bây giờ, mỗi mùa nhãn chín, cô hay biểu mấy đứa con trong nhà tranh thủ hái trái để làm vài bình rượu nhãn gửi lên Sài Gòn cho anh em họ hàng trên ấy, họ quý và mong đợi những bình rượu cô gửi lên lắm.

Cơn gió chướng cuối năm lãng đãng đi qua, vài lá nhãn khô ùa xuống đất nằm yên bên những gốc cổ thụ mang đầy vết tích của thời gian; tôi quay sang người chủ vườn còn đang miên man trong ký ức: “Cô ơi! có khi nào mình nghĩ tới việc hạ những cụ nhãn này để trồng nhiều loại nhãn khác có giá trị kinh tế cao hơn, tăng thêm thu nhập cho gia đình không?”. Cô nhìn về phía những cụ nhãn bên nhà: “Có đó con, anh em cô từng nghĩ chuyện đó, nhưng mà thấy sao trong bụng... không nỡ. Cô mướn miếng đất khác để trồng rẫy (trồng rau màu) và trồng thêm vườn nhãn xuồng ở phía kia kìa”. Câu chuyện trầm xuống, bởi nó không đơn thuần là chặt hạ những thân cây đã già cỗi và không còn nhiều giá trị kinh tế nữa. Mà đó là sự hiện hữu của ký ức tươi đẹp, là bóng dáng của gia đình, của ba mẹ cô, không thể cân đong đo đếm bằng giá trị của vật chất. Người ta có thể đếm được bao mùa cây thay lá, nhưng làm sao đếm được nỗi nhớ thương hoài niệm đã trôi qua mà cô Nol và gia đình cô từng có. Bởi nhãn cổ vẫn im lìm bền bỉ cùng thời gian, nó chứng kiến biết bao câu chuyện sinh ra, già đi và an nhiên về với lòng đất của biết bao phận người của xứ sở này.

Tôi có một cái hẹn với cô Nol vào mùa nhãn năm sau rằng: “Con sẽ về vào đầu mùa nhãn chín năm tới, cô nhớ dạy con cách làm rượu nhãn ngen cô!”. Cô cười hiền: “Cô đợi”- nụ cười ngọt như những trái nhãn cổ tôi vừa thưởng thức và mùi hương ấy luôn phảng phất trên đoạn đường quay về với bộn bề cuộc sống của riêng mình. Tháng Chạp về rồi, đời người sẽ thêm một tuổi mới, đất giồng sẽ thêm những ký ức tươi xanh, và nhãn cổ xứ mình sẽ thêm một mùa thủy chung bền bỉ với đất quê mình!

Lương Thơ

Nguồn: Đặc san "Nhà báo & Nghề báo"


Số lượt người xem: 67 Bản inQuay lại
Xem theo ngày Xem theo ngày