SỐ LƯỢT TRUY CẬP

0
3
9
4
2
4
0
Nghiệp vụ Thứ Hai, 29/06/2020, 21:05

Những thú vui tết của người Hoa ở Bạc Liêu

Trong 12 tháng của năm thì tháng Giêng từ lâu được xem là “tháng ăn chơi”. Vì cùng với Tết Nguyên đán quan trọng nhất trong năm, trong tháng Giêng còn diễn ra nhiều lễ hội và sinh hoạt văn hóa đậm tính cộng đồng khác như: Kỳ yên, lễ thỉnh lộc, Tết Nguyên tiêu… Các lễ hội văn hóa truyền thống này được cộng đồng người Hoa ở Bạc Liêu tổ chức trang trọng và gìn giữ như “những viên ngọc quý”.

Múa lân khai hội xuân vào đêm giao thừa ở chùa Bà Địa Mẫu (phường 2, TP. Bạc Liêu).

 

Khai xuân cầu phúc lộc

Khi những màn pháo hoa bung nở trên bầu trời vào đêm giao thừa cũng là thời điểm mà các di tích của cộng đồng người Hoa ở Bạc Liêu bắt đầu khai hội. Tiếng trống, tiếng chuông từ các di tích cứ thay nhau ngân lên để chào mừng một năm mới tốt lành, khang lạc. Ở thời khắc này, trên các nẻo đường của trung tâm TP. Bạc Liêu cho đến tận các vùng nông thôn là cảnh người già, người trẻ kéo nhau đi chùa hái lộc đầu năm để cầu cho gia đình hạnh phúc, vạn sự cát tường.

Tùy theo phong tục, tập quán mà mỗi dân tộc có những cách hái lộc, thỉnh lộc khác nhau. Như các điểm chùa của người Việt thì có đặt sẵn cành mai với vô số bao lì xì đỏ và những câu chúc tốt lành đặt bên trong bao lì xì để mọi người thỉnh lộc. Còn ở những chùa, miếu của người Hoa thì người ta hái và thỉnh lộc bằng cách nhận những bao lì xì chúc mừng năm mới, hay rước hoa, hương (nhang) về nhà đặt trên bàn thờ ông bà, gia tiên. Và việc hái lộc đầu năm cứ diễn ra cho đến hết mùng 1 Tết.

Cùng với lễ hái lộc đầu năm, từ mùng 4 Tết, nhiều chùa, miếu của người Hoa ở Bạc Liêu cũng bắt đầu tổ chức lễ rước thần trong lễ hội Kỳ yên đầu năm mới, cầu cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, xóm làng yên vui, nhà nhà hạnh phúc. Lễ Kỳ yên kéo dài cho đến hết tháng Giêng. Đặc biệt, trong lễ hội Kỳ yên có tổ chức hát tuồng cổ với những vở tuồng mang nội dung đề cao tiết nghĩa, hiếu hạnh, trung quân, ái quốc như: “Bao công xử án”, “San hậu”, “Thần nữ dâng ngũ linh kỳ”… thu hút đông đảo người dân đến thưởng thức. Và trong khoảng thời gian này, trên các con đường chính từ thành phố đến thôn quê hay xuất hiện hình ảnh những ông tiên, ông Phúc - Lộc - Thọ, Tứ thiên vương, binh lính… cùng đoàn thỉnh thần với cờ ngũ sắc phất phới, tiếng nhạc, tiếng trống, tiếng chiêng… để rước các chư thần từ các chùa miếu khác về nơi tổ chức lễ Kỳ yên xem hát. Đây cũng là dịp để nam thanh, nữ tú hẹn hò giao duyên, vui chơi sau một năm lao động vất vả.

Ăn theo lễ hội Kỳ yên là sự tham gia của nhiều hàng quán, dịch vụ giải trí, trò chơi dân gian… góp phần tạo nên không khí vui nhộn trong mấy ngày đầu xuân. Những địa phương có lễ hội diễn ra thì gần như cả xóm cùng thức để vui hội, người thì bán bún nước lèo, hủ tíu, người chiên bánh cống, bánh xèo, nấu nước sâm, nước mía và nhiều món ngon khác để cùng thức cho vui.

Đối với những ngôi miếu không tổ chức hát tuồng trên những sân khấu được xây dựng hoành tráng, thì tổ chức tấu nhạc, hát dân ca và các tuồng tích xưa của người Hoa tại khu vực giữa sân chùa, tạo nên một không khí vui xuân thật rộn ràng.

 

Tết se duyên

Một trong những lễ hội quan trọng được cộng đồng người Hoa gìn giữ cho đến ngày nay là Tết Nguyên tiêu (rằm tháng Giêng). Đây là một lễ hội dân gian đặc sắc và được cộng đồng người Hoa hay gọi là tết “kết đôi”. Bởi ngoài ý nghĩa trẩy hội, vui xuân, Tết Nguyên tiêu còn được xem là tết của tình yêu, cầu phúc, cầu lộc và gửi gắm ước vọng cho một năm mới an khang, phát tài.

Xuất phát từ ý nghĩa này, khi đến các chùa, miếu của người Hoa ở Bạc Liêu trong dịp Tết Nguyên tiêu, nơi đâu cũng thấy đèn lồng đỏ treo lủng lẳng từ cổng chính cho đến không gian chính của nơi thờ tự. Rồi trên các bàn thờ là những bánh kẹo đậu phộng to bao giấy đỏ và trên mỗi bánh kẹo được dán một chữ cắt bằng giấy vàng kim với nhiều ý nghĩa tốt lành như: Phúc, Lộc, Thọ, Tài, An, Khang, Lạc… cùng với đó là những mâm cam, mâm quýt vàng tươi chất đầy. Sở dĩ có tục cúng này là vì liên quan đến một số phong tục và tín ngưỡng dân gian của cộng đồng người Hoa hay tổ chức ngay đêm Nguyên tiêu như: Đề câu đối trên đèn lồng, đấu đèn, vay tiền và vay quýt ông Bổn…

Trước đây, vào đêm rằm tháng Giêng, nhiều chùa, miếu của người Hoa hay tổ chức lễ đấu đèn. Đó là một cây đèn được đem ra đấu giá và trên cây đèn có gắn sẵn một câu thơ hay một câu chúc phúc tốt lành, hoặc được đặt tên gắn với một vị thần của ngôi chùa miếu đó như: Đèn Quan Thánh, đèn Thánh Mẫu… Và ai kêu giá cao thì sẽ được thỉnh đèn, rồi toàn bộ số tiền thu được từ việc đấu đèn sẽ dùng cho việc làm từ thiện: tặng cho bệnh viện, hỗ trợ hộ nghèo, xây cầu, làm đường giao thông…

Cùng với thú vui đấu và thỉnh đèn lồng cầu may mắn, đêm Nguyên tiêu ở Bạc Liêu còn có tục vay quýt ông Bổn ở chùa Ban (Phước Đức cổ miếu, phường 3, TP. Bạc Liêu). Nghĩa là người ta đến chùa ông Bổn xin vay 2 - 3 trái quýt đem về nhà với mong muốn được đại cát, đại lợi (vì trái quýt được gọi theo tiếng Triều Châu là tài két, tài lỹ). Người đi vay có thể trả lại 3 - 4 trái quýt mới sau khi vay, hay đợi đến rằm tháng Giêng năm sau mới mang lại cúng trả cũng được. Họ xem đây là cái lộc của ông Bổn ban tặng cho đầu năm mới. Tương tự còn có hình thức vay tiền ông Bổn vài chục ngàn đồng để lấy đó làm vốn hên cho việc làm ăn. Số tiền vay này được bỏ vào thùng tiền ngay ở điểm mua bán với hy vọng “tiền đẻ ra tiền”. Thông qua các hoạt động này, trai gái có dịp vui xuân, làm quen và kết đôi với nhau nên Tết Nguyên tiêu còn gọi là tết của tình yêu.

Với những giá trị văn hóa đặc sắc của các lễ hội dân gian của người Hoa ở Bạc Liêu trong dịp Tết Nguyên đán sẽ là nguồn “tài nguyên” quý để phát triển du lịch - vốn được coi là thế mạnh và là một trong 5 trụ cột phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Lư Dũng

Nguồn: Đặc san "Nhà báo & Nghề báo"


Số lượt người xem: 62 Bản inQuay lại
Xem theo ngày Xem theo ngày